دریاچه دوقلوی سیاه گاو در فاصله ی ۸ کیلومتری سراب باغ آبدانان واقع شده است که این دو دریاچه ی  زیبا به وسیله ی کانالی طبیعی به عرض ۸ متر و عمق ۴ متر و به طول ۷۰ متر به هم متصل می شوند. این دریاچه دارای آب زلالی می باشد .

این عکسها رو سفری که با دوستم آقای نورالهی رفته بودیم اینجا گرفتیم اونی که تو دریاچه داره شنا می کنه آقای نورالهی (وبلاگ ایلام سرزمین ناشناخته ها) جای شما خالی

بقعه مبارکه امامزاده علی صالح معروف به خاص علی واقع در 40 کیلومتری جنوب شهر ایلام در صالح آباد که ساختمان آن در دوره ی قاجاریه بنا گردیده زیارتگاه هزاران نفر از اهالی استان و دیگر استان های همجوار است . مردم استان ایلام اکثرا اموات خود را در جوار این امامزاده به خاک می سپارند .اخیرا گنبد ساختمان این بقعه تجدید بنا شده است . امامزاده علی صالح فرزند عبیدالله الاعرج فرزند حسین الاصغر فرزند امام زین العابدین (ع) امام چهارم شیعیان می باشد و در عصر امامت امام رضا می زیسته است لقب او صالح و کنیه اش ابوالحسن بوده است .

ادامه مطلب حتما خوانده شود.

مرایم دی کژالانه دو ماچه

دوایم ژاو دو خالانه دو ماچه

وتی شرطو دیر ورد تو نیشم

وتم ساوزه و تالانه دو ماچه

سیاه گیسی سیاه چاوی سیاه خال

سیاه بختم سیاه برگم سیاه مال

تو سا آخی و کلجی چی سیاه کو

مه خور نینم و چاوان چی سیاه چال

مه دیر چی دار هشکه نوبتم چگ

برم تیل بی شرینی شروتم چگ

د فر سیرت خو صورت آنام

د شون صورت خوش سیرتم چگ

گله ز دو گلم خینن چمیلت

گله هم  باخ زیتونن چمیلت

یکه ژان کشتمو ای زینگم کرد

خدا نوگت مگر چینن چمیلت   

استان ايلام درعرض 31 درجه و 58 دقيقه تا 34 و 15 درجه شمالي از خط استوا درطول شرقي 45درجه 24دقيقه تا 48 درجه و10 دقيقه از نصف النهار گرينويچ به شكل يک متوازي الضلاع درجنوب غربي كشورمان ايران جاي دارد.

 اين استان ازشمال با استان كرمانشاه از جنوب با استان خوزستان از شرق با استان لرستان  واز غرب با كشور عراق ( باطول مرز مشتركي درحدود 400 كيلومتر ) همسايه مي باشد

 در خصوص مساحت استان و در بررسي آمار وارقام موجود از منابع مختلف ,گوناگوني و تنوع زيادي مشاهده ميگردد .هركدام ازمنابع داراي يك مساحت متفاوت با ديگري مي باشند. به نظرمي رسد دليل عمده اين گوناگوني مساحت وجود مرزمشترك باكشور عراق ونبود سنديت خاص در مورد چگونگي دقيق سرحدات غربي و همينطور وجود رشته کوه عظيم زاگرس كه عملا كارمحاسبه مساحت كلي ودقيق استان خصوصا با امكانات ضعيف را با مشكل مواجه ميسازد مي باشد

درياچه سد ايلام:

سد ايلام كه در سالهاي اخير با هدف اصلي تامين آب شرب شهر ايلام به بهره برداري رسيده است در كليه فصول سال به خصوص بهار و تابستان مملو از جمعيتي است كه به قصد گذراندن اوقات فراغت خود اين محل زيبا راانتخاب ميكنند.

با وجود اينكه هيج گونه امكانات و يا خدماتي در حاشيه سد انجام نمگيرد ولي اين امر مانع از هجوم مردم به اين منطقه نشده

قلعه میر غلام هاشمی یکی از بناهای دوره قاجاریه است که به استناد سنگ نوشته نصب شده بر دیواره ورودی بنا،در سال 1303 ه ق میر غلام هاشمی در روستای فرخ آباد احداث کرده است.بنای قلعه  به سبک دوره ساسانی و به شکل چهار ایوانی و با مصالحی از سنگ و ملات گچ  ساخته شده که در زمان خود کاربرد مسکونی داشته است.پلان بنا مربع شکل می باشد.این قلعه در دره سیکان به فاصله 8 کیلومتری شمال غرب شهر دره شهر ساخته شده است.

    آتشکده سیاهگل ایوان

 بنای آتشکده مربوط به دوره ساسانیان است که در 15 کیلومتری جنوب غربی روستای سرتنگ و در مسیر رودخانه خروشان کنگیر ایوان قرار دارد.این بنا یکی از سالم ترین آتشکده های دوران قبل از اسلام در استان می باشد.این بنا روی چهار پایه ساخته شده  و دارای گنبدی یک جداره می باشد.

تفریحگاه جنگلی تنگ ارغوان (تنگ قوچعلی):

این تفریحگاه تقریباً در فاصله دو کیلومتری شهر ایلام در کنار تونل جدید آزادی واقع می باشد.

 وجود جنگل انبوه بلوط دردو سمت جاده و تیغه های سنگی و زیبای کوهستان و گردشگاههای مناسب و درختان ارغوان در طول تنگه و ترکیب رنگها در نظام طبیعی و مراتع پرپشت و گونه های نادر گیاهی مانند گون – طویلک – قارچ و استفاده از گیاهان معطر در محدودة این تنگه و ارتفاعات ییلاقی آن در مسیر گز گردکان و سورگه صنعت زنبورداری رادر تهیه عسل ناب ایلامی رونق بخشیده است.

مردم ايلام به فراخور نوع زندگي ومعشيت از گذشته هاي دور تا كنون از انواع شيوه هاي سرگرمي و بازيها ي مختلف در موقع فراغت ومراسمات شاد استفاده نموه اند، ولي وامروزه به علت مشكلات فراوان زندگي از يك سو ورايج شدن سرگرميهاي متنوع ديگر اين نوع بازيها كمتر اجراء مي شوند. معمولاُ مردان وزناني كه سني از آنها گذشته و قدرت جسمي كمتري دارند در موقع فراغت تنها به شرح خاطرات گذشته و برخي شوخيها با همديگر مي پردازند ولي ديگران به انجام برخي سرگرميها وبازيها مبادرت مي ورزند .

خوراک

انواع غذاهای محلی

1-برنج و گوشت

2-نژی آو(عدس)

3-نخه (نخود)

4-تماته آو(گوجه فرنگی)

5-گوشت

6-خاینه(تخم مرغ-نیمرو)

7-لوبیه پلو

8-حلوا

9-کشک دو(کشک دوغ)

10-ترخینه

11-ماش آو

12-جوجگ آو(جوجه)

13-شله

بعضی از غذاهایی محلی در استان که از گیاهان کوهی  و در فصل بهار برداشت شده و  آنها را خشک می کنند  و در زمسان نیز استفاده می شود به ترتیب زیر است

ترگ-کنگر-پیچگ-بوله وله-پاقازه-قارچگ

-      چيستان : كردان ايلامي به چيستان ، (چَو ، چَو ) و لران ساكن در ايلام به آن «چِينَه ، چِينَه » مي گويندکه چند تا از آنها را در زیر برای شما آورده ام.

-      سِه بَرارو يَي كِلو ، (سه برادر و يك كُلاه )

جواب : ساج ، كه براي پُخت نان برروي سه قطعه سنگ كنار اجاق گذاشته مي شود

-      قالي چِوار گوشَه  پِر ناوِي قِروشَه  (قالي چهارگوشه داخل آن پراز سكه است )

جواب: آسمان شب ستاره

-      ماين كوِكَسَه خان ، دريا بِرو بي سِخان ، ( ماديان آبي كسه خان ، ازدريا مي گذرد ولي استخوان ندارد )

جواب : زالو

-      اُتاق تنگ تِيرَيك ، پِري أرَوقُل باريك ( اتاق تنگ و تاريك پراز عرب پاباريك )

جواب : لانه ي مورچه

-      چِيشِتي دِيرِم خِنجِي مِنجي ، دِنان طِلا زين برنجي ِ ، (چيزي دارم ، جمع وجوروگردوفرد – كه دندان طلا دارد و زين برنجي .

جواب : زنبور بزرگ طلايي

ادبيات شفاهي يا فرهنگ عامه بخش اعظمي از فرهنگ مردم ايلام را تشكيل مي‌دهد كه به علت عدم وجود خط و نگارش كردي ايلامي تاكنون به رشته‌ي تحرير در نيامده و به مرور زمان به دست فراموشي سپرده مي شوند.

افسانه‌ها و قصه‌ها ، باوها و اعتقادات، ضرب‌المثل ، كنايات، چيستان‌ها و بسياري ديگر از عناصر فرهنگي از جمله نمودهاي فراوان تشكيل دهنده‌ي شفاهي اين ديار هستند كه هر كدام از اين موضوعات به مقتضاي نيازي يا رفع و برآوردن حاجتي شكل گرفته و انتقال يافته‌اند و با تحليل و تفسير و پژوهش دقيق در آنها مي‌توان به بسياري از زواياي زندگي مردم در گذشته در ابعادي مختلف و حتي روحيات آنها پي برد.

اگر چه تغييرات فرهنگي و شير شتابان آن در تمامي عرصه‌هاي زندگي ، فرهنگ عامه مردم ايلام را نيز دچار تغيير اساسي نموده و بسياري از عناصر آن با از دست دادن كاركرد خويش و يا كم رنگ‌شدن آن مي روند كه به دست فراموشي سپرده شوند ليكن برخي ديگر نظير كنايات و ضرب‌المثلها‌ هنوز هم در ميان مردم ايلام رواج داشته و با اقبال خوبي براي زنده ماندن روبرو شده‌اند ، به شيوه اي كه براي شيريني سخن و يا بحق بودن مطالب خويش معمولاً با و كنايات توام مي نمايند و شايد يكي از ويژگيهاي گويش كردي ايلامي همين كثرت بكارگيري ضرب‌المثلها و كنايات در آن باشد.

زبان کردی و گویش های آن:

زبان کردی یکی از زبانهای هند و ایرانی است که زبان شناسان آن را در زمره زبانهای ایرانی شمال غربی قرار داده اند.آن چه که امروزه کردی نامیده می شود در واقع گویش های مختلفی است که گاه اختلاف آنها چنان زیاد است که گویشوران سخن همدیگر  را در نمی یابند،اما اگر دقیق مورد مطالعه قرار گیرند مشخص می شود که همگی دارای اشتراکات فراوان هستند.شاید بتوان گفت که دلیل اختلاف زیاد گویش های کردی،زیستن در مناطق مختلف جغرافیایی و همسایگی با اقوام مختلف باشد که در شکل گیری این گویش های متنوع بی تاثیر نبوده است.

وجود گویش های مختلف زبان کردی از یک سو و پراکندگی گویوشران آن در کشورهای مختلف از سوی دیگر باعث شده است تا تقسیم بندی های مختلفی درباره آنها ارائه شود.

گویش کردی ایلام یکی از گویش های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش  کردی جنوبی در کنار گونه های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز منطاق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند.

دستگاه واجی گویش کردی ایلام متشکل از 35 واج همخوان و 8 واج نیز واکه هستند

غلامرضا ارکوازی

غلامرضا ارکوازی فرزند حسن بگ،زادگاهش سرچفته جزء منطقه ای به نام «بان ویزه» است که هنوز روستایی به این نام در منطقه چوار از توابع شهرستان ایلام وجود دارد

ایل و تبار غلامرضا،ارکوازی(بخش چوار) ایلام است.از تاریخ تولد و مرگ او اطلاع دقیق و منبع موثقی در دست نیست

فقط معلوم است که در دوره فتحعلی شاه قاجار بوده است حسن خان والی با سال 1219 هجری قمری طی حکمی او را به ریاست یا کدخدایی طایفه ارکوازی منصوب کرده است حال اگر سن تقریبی او در آن سال حدود 30 سال تخمین زده شود سال تولد او 1189 هجری قمری است.پدر غلامرضا خان ملا و اهل خط و کتاب بوده است و در تربیت فرزندش غلامرضا از هیچ کوششی دریق نکرده است.غلامرضا علاوه بر آموزش و تحصیل علوم زمان خود فنونی همچون سوارکاری،تیراندازی،شکار و جنگلداری را آموخته است غلامرضا ارکوازی را به لحاظ موقعیت و شکوه و جلال و تمکن  مالی اش غلامرضا خان هم می گفته اند. او با دختری عموی خود ازدواج کرده و دو پسر به نام محمد رضا و احمد خان داشته است همانطور که در مقدمه شعر باوه یال آمده احمد خان در جوانی بر فراز کوه باوه یال بر اثر مارگزیدگی فوت کرده است.

از غلامرضا خان دیوانی جمع آوری شده که شامل مناجات نامه که که به 24 بند معروف است  در ثنای ائمه اطهار و پیامبر گرامی اسلام سروده شده است البته شعر باوه یال این شعار که برای  مرگ فرزندش  احمدخان سروده از محبوبیت خاصی برخوردار است

غلامرضا خان در غربت فوت می کند و بر اساس سنت گویا وصیت می کند که جنازه اش را به عتبات عالیات عراق(نجف) منقل می کنند

شاکه و  خان منصور

شاکه و خان منصور نامشان با هم آمیخته و ملازم هم بوده که گویا یکی به منزله اسم و دیگری شهرت آن است.در مورد اصل و نسب این دو مرد شاعر روایات گوناگونی وجود دارد که نتیجه آنها این است که شاکه اهل صالح آباد مهران و پیشه اش بزاز و دوره گرد و یک فروشنده بوده است خانمنصور اهل و ساکن ایوان غرب(1105 هجری قمری) و از ضابطان،حاکمان و خوانین ایوان بوده است(کلهر-ماهیدشت-تیلاور-ایوان).روایت می کنند که شاکه مردی کچل،ضعیف اما بذله گو و شوخ طبع و خان منصور مردی خوش سیما،شکیل،تنومند و نیرومند،اهل سیاحت و شکار و گویا باسواد بوده است،هر دو نفر طبع شعر و ذوق و شوری خاص داشته اند و علت اصلی آشنایی و بعد دوستی و انیس و مونس یکدیگر شدن را همان طبع روان و ذوق  شعری مشترک دانسته اند.